Sau một đợt mưa kéo dài, bà con thường lo cây bị úng hoặc dinh dưỡng bị rửa trôi. Tuy vậy, mỗi khu trong vườn có thể thoát nước khác nhau, nên việc chăm sóc cần dựa trên tình trạng thực tế. Vậy chúng ta nên bắt đầu từ đâu để không bỏ sót chỗ cần chú ý?
Bà con có thể bắt đầu bằng việc quan sát nơi đọng nước, kiểm tra đường thoát nước rồi xem tình trạng đất và cây. Vi Sinh cùng bà con xem những việc cần làm dưới đây.
1. Khu nào còn đọng nước sau mưa?
Sau khi mưa ngớt, bà con hãy quan sát tổng thể vườn: nước còn đọng ở chỗ trũng, giữa các hàng cây hay quanh gốc? Cần ghi lại những khu nước rút chậm và thời điểm kiểm tra để đối chiếu trong lần đi vườn tiếp theo.
Tiếp đó, hãy so sánh cây ở khu còn ướt với cây cùng loại ở khu đã ráo. Nếu có cây héo, vàng lá hoặc rụng lá bất thường, bà con nên đánh dấu để theo dõi. Những biểu hiện này cần được kiểm tra thêm, chưa đủ để kết luận cây mắc bệnh.
2. Rãnh và cửa thoát nước có bị tắc không?
Bà con hãy quan sát nước chảy vào từ đâu, đọng ở đoạn nào và có ra được cửa thoát không. Những chỗ trũng, nơi bùn dồn sát thân và đoạn bị xói lở cũng cần được xem kỹ.
Ảnh từng điểm đọng nước cùng mốc mưa ngừng, nước rút sẽ giúp ích cho lần kiểm tra sau. Nhờ những ghi chép ấy, bà con sẽ dễ nhận ra khu thường thoát chậm.
Bà con chỉ nên gỡ vật cản nhỏ tại vị trí an toàn, dễ tiếp cận. Việc cải tạo mương cần có hướng dẫn phù hợp với địa hình và vùng rễ. Bà con không nên tự đào sâu sát gốc hoặc chuyển nước sang vườn bên cạnh.
3. Đất đã cần tưới trở lại chưa?
Sau khi nước rút, bà con hãy kiểm tra riêng khu đất cao, chỗ trũng và vùng vừa hết ngập. Mặt đất se lại chưa cho biết toàn bộ vùng rễ đã hết ướt. Nước đọng quanh gốc, đất dưới lớp phủ và độ ẩm ở từng vị trí sẽ cho thêm thông tin để đối chiếu.
Đất dư nước có thể khiến rễ thiếu oxy và hoạt động kém. Dấu hiệu trên tán đôi khi xuất hiện muộn, nên cây còn xanh ngay sau mưa vẫn cần được theo dõi.
Trước khi bật lại hệ thống, bà con nên đối chiếu lịch tưới với độ ẩm thực tế. Thời điểm tưới trở lại phụ thuộc vào loại đất, cây trồng và khả năng thoát nước, nên không có một số ngày ngừng tưới chung cho mọi vườn.
4. Những cây nào cần được theo dõi sát hơn?
Bà con hãy ưu tiên theo dõi cây ở khu từng bị ngập hoặc nước rút chậm. Hãy đánh dấu cây héo, vàng lá, rụng lá nhiều hoặc có vết bất thường ở gốc. Một khu thoát nước tốt sẽ là điểm đối chiếu hữu ích.
Trong những ngày tiếp theo, bà con nên chụp lại cùng góc và ghi số cây mới xuất hiện dấu hiệu. Mức độ héo, rụng lá và tình trạng đọt đều cần được ghi nhận, thay vì chỉ chờ lá cũ xanh trở lại. Nếu cây xuống nhanh hoặc tình trạng lan rộng, bà con nên liên hệ cán bộ kỹ thuật sớm.
5. Bà con nên tránh những việc gì khi đất còn nhão?
Khi đất còn nhão, bà con chưa nên xới sâu quanh gốc hoặc bón bù nhiều loại vật tư chỉ vì lo mưa đã làm mất dinh dưỡng. Tình trạng đất, cây và lịch chăm sóc sẽ giúp xác định nhu cầu thực tế của vườn.
Trước khi chuyển sang khu khác, bà con nên làm sạch bùn đất trên dụng cụ, giày và thiết bị để hạn chế mang đất có thể chứa tác nhân gây bệnh đi nơi khác. Cây vàng lá sau mưa chưa đủ để kết luận một bệnh cụ thể. Hướng xử lý cần dựa trên kết quả kiểm tra thêm.
Sau khi kiểm tra thoát nước và độ ẩm, bà con có thể tìm hiểu các sản phẩm chăm sóc rễ và đất. Việc dùng sản phẩm cần phù hợp với nhu cầu của cây và không thay thế việc xử lý điều kiện úng nước.
